Verantwoording Kunstenlandschap 2024
1.Algemeen
De route van dit jaar liep wederom vanuit Roombeek te beginnen in het Rijksmuseum, alwaar de resultaten van een workshop gegeven aan AKI studenten door het gerenommeerde Atelier NL uit Eindhoven. Ook was hier de expositie “Het Internationale Landschap” te bezoeken. De route leidt verder langs de Museum fabriek en Tetem. Ook werden in Roombeek de kunstgaleries van Ingrid Blans (Villa Welpeloo) en van Adi Arendsman (Arendsmanhuis) aangedaan, die allen kunst speciaal geselecteerd voor KunstenLandschap lieten zien. Alle musea en galeries waren voor de bezoekers van KunstenLandschap gedurende het Pinksterweekend en de zaterdag daarvoor gratis toegankelijk. Zowel de overzichtstentoonstelling in het Rijksmuseum Twenthe als ook de kunst van Bill Spinhoven, Monique Bosman en Wiebe Bloemena in de deelnemende galeries waren ook een aantal weken na Pinksteren nog te bezichtigen.
De samenwerking, die door KunstenLandschap is aangezet, tussen de musea en galeries op Roombeek is wederom een succes gebleken. De musea en galeries trekken meer en ook een ander publiek. De kunstroute wordt verrijkt doordat de deelnemende culturele partijen op Roombeek zowel qua netwerk als budget een belangrijke kwaliteitsimpuls geven aan de kunstroute
Via het Lonneker fietspad, de Stegenkampsweg en de Spölminkkamp werd het dorp Lonneker aangedaan. Vandaar ging de tocht verder dit jaar via de nieuwe natuur op het vliegveld richting en door Hof Espelo waarmee we een samenwerkingsverband aangingen met Landschap Overijssel. De kunstroute loopt aldus zowel door een verstedelijkte omgeving, een dorp maar zeker ook het platteland.
In 2024 is het aantal startpunten tot twee beperkt weten: het Rijksmuseum en het dorpsplein te Lonneker. Concordia fungeerde als voorverkooppunt maar was geen startpunt.
Op het dorpsplein in Lonneker is ook de gelegenheid geboden om via de website fietsen te huren.
Op de eerste dag zaterdag is om 13u door de burgemeester van |Enschede en de directeur van Landschap Overijssel de opening verricht van de route en de nieuwe galerie Trafo-3 aan de Bergweg.
In totaal waren van ongeveer 45 kunstwerken te bewonderen van meer dan 40 kunstenaars. Het accent lig op Landart maar de route bood een grote variatie aan kunst. Geluid, video, grafiek, keramiek, dicht en schilderkunst. In 2024 waren naast een aantal kunstenaars uit Duitsland ook Vlaamse kunstenaars te zien.
Altijd is het uitgangspunt dat de kunst de ruimte (museum, schuur, kerk manage etc.) of het landschap waarin het wordt getoond uitlicht dan wel dat door de ruimte de kunst optimaal tot zijn recht komt.
2.1 Opzet
Op initiatief van particulieren, kunstenaars en galeries wordt sinds 2000 elk jaar een kunstroute georganiseerd rond Lonneker/ Roombeek Enschede. De route onderscheidt zich van andere evenementen doordat:
- De verbinding tussen landschap en kunst centraal staat. Basis is het landschap en bijzondere objecten daarin als expositieruimte.
- De route wandelend of per fiets kan worden afgelegd.
- De getoonde kunst professioneel, hedendaags en gevarieerd is.
2.2 Bezoekers
In 2024 is een record omzet gerealiseerd uit de verkoop van catalogi en polsbandjes. De bezoekers wordt gevraagd een catalogus (dit jaar 8,50€) en of een polsbandje /toegangsbewijs (6 euro) te kopen. Op een aantal plekken in de route is toegangscontrole.
Het aantal bezoekers lag mede te danken aan het mooie weer hoger dan het voorgaande jaar. Naar schatting hebben ongeveer 2500 bezoekers het evenement bezocht. Daarmee is het aantal bezoekers nog niet op het pre corona niveau maar het aantal bezoekers toont al wel weer een stijgende lijn. Naast ouderen, maken veel jongeren en gezinnen met kinderen deel uit van de bezoekers populatie. We zijn daar bijzonder content mee.
In de afgelopen jaren zijn de teksten in de catalogus ook in het Duits vertaald. Dit resulteert in een jaar op jaar geleidelijk groeiende stroom van Duitse bezoekers. De beperkte marketing mogelijkheden zijn een rem op het aanboren van een naar ons gevoel groot potentieel van geïnteresseerden over de grens.
Voor de tweede keer dit jaar was het “kunstwinkeltje” een verkooppunt waarin betaalbare kunst van deelnemende kunstenaars kon worden gekocht. Het kunstwinkeltje is weer een groot succes geworden en zal ook volgend jaar weer in de route worden opgenomen. Voor de bezoekers is een mogelijkheid gecreëerd om kunst tegen een betaalbare prijs te kopen. En ook draagt een kunstwinkel bij aan beleving. Voor de kunstenaars en ook de organisatie ( zei het in bescheiden vorm) genereerde de verkoop tot extra inkomsten
2.3 Doelen
Doelen van de route:
- De route moet een bijdrage leveren aan het culturele imago van Enschede en Twente.
- De route slaat een brug tussen kunstenaars en bezoekers.
- De route verbindt landschap en kunst.
- Geen massa- maar een kwaliteitsevenement met maximaal 3000 bezoekers.
2.4 Getoonde kunst en kunstenaars
De te exposeren kunstenaars worden geworven/beoordeeld door de kunstselectiecommissie. Deelnemende galerieën hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid. Het merendeel van de kunstenaars wordt uitgenodigd op initiatief van de organisatie. We streven naar groter, ruimtelijk werk en land-art. De herkomst van de kunstenaars is niet essentieel hoewel het wel beleid is om een significant aantal kunstenaars uit de omgeving (met name Enschede) te trekken. De kunstenaars worden primair gescreend op de volgende criteria:
- Kwaliteit eerdere exposities/opdrachten
- Inhoud documentatie of presentatiemap
- Opleiding (kunstacademie, MO-beeldende vakken, etc) en/of lidmaatschap professionele kunstenaarsvereniging
- De juiste mix van jonge en ervaren kunstenaars en gespreide herkomst van de kunstenaars
Hoewel een deel van de kunst te koop zal zijn, heeft de organisatie met de kunstroute geen commercieel doel voor ogen en speelt dit bij de selectie van kunst en kunstenaars geen rol. Kunstenaars kunnen onder voorwaarden reiskosten declareren. Kunstenaars die op locatie specifieke installaties realiseren krijgen een aanvullende vergoeding binnen de zeer beperkte financiële mogelijkheden.
Via catalogus, website, sociale media, gidsen, lezingen etc. wordt tijdens en voorafgaand aan de route inhoudelijke informatie over de kunst en kunstenaars verstrekt.
In de maanden voorafgaande aan het evenement worden de kunstenaars uitgenodigd om de route – die dan in grote lijnen al is vastgesteld – fietsend te verkennen. Kunstenaars krijgen op deze wijze inspraak over de plek waar zij hun werk kunnen exposeren dan wel ter plekke kunnen vervaardigen. Op de eerste Pinksterdag wordt voor kunstenaars een ontmoetingsavond georganiseerd. Zowel op de dag van het verkennen van de route als ook de eerste Pinksterdag wordt eten aangeboden. Ook wordt gedurende het evenement aan kunstenaars onderdak aangeboden bij de bestuursleden en vrijwilligers. Dit alles maakt dat KunstenLandschap route door kunstenaars wordt geprezen om de plezierige ontspannen goede sfeer. En maakt ook dat ze bereid zijn – veelal tegen een relatief lage vergoeding – om af te reizen naar Twente. De Stichting streeft er naar de belangrijkste deel van de uitgaven te doen toekomen aan kunstenaars. De overige uitgaven worden zoveel als mogelijk beperkt. Een van de doelstelling van de Stichting is om de kunstenaars naar behoren te betalen. Dit uitgangspunt is overigens ook van belang omdat het aantal kunstroutes toe neemt en de betaling een steeds belangrijker overweging wordt om al dan niet deel te nemen.
2.5 Vrijwilligers
Er heeft in de afgelopen jaren een relatief grote uitloop plaatsgevonden van bestuursleden die het evenement gedurende vele jaren hebben gedragen. De Stichting is er gelukkig in geslaagd om voor veel van deze sleutel posities voor dit organisatorisch complexe evenement nieuwe mensen te vinden.
Wij koesteren onze vrijwilligers. Wij bieden ze aan om met de kunstenaars de route van het volgende jaar te fietsen. Vooraf wordt soep en een broodjes geserveerd na afloop een drankje.
In maart werd een interessante lezing in het Vestzak theater over kunst georganiseerd waar de vrijwilligers welkom zijn. En gedurende het evenement op de eerste Pinksterdag worden zij uitgenodigd voor de maaltijd, die wij aanbieden voor de kunstenaars en locatiehouders.
2.6 Organisatie
De coördinatie van de route wordt verricht door een coördinatie groep onder formele leiding van het Stichtingsbestuur. Deze coördinatiegroep is gedurende het gehele jaar actief.
Deze coördinerende groep bestaat uit vertegenwoordigers van de Kunstcommissie, de technische vrijwilligers (voor op- en afbouw) de algemene vrijwilligers die actief zijn tijdens de route. Verder zijn de domeinen subsidie, sponsering, marketing en financiën vertegenwoordigd.
De organisatie beschikt nu over een vaste groep van 60 vrijwilligers, die voor een belangrijk deel uit de bezoekers zijn gerekruteerd.