Verslag 2019

Verslag 2019

 

Verantwoording 2019 en vooruitblik 2020

1.1 Inleiding

De route van KunstenLandschap 2019 startte wederom in Roombeek waar de Museumfabriek en Tetem werden aangedaan en liep vervolgens onder andere via de wijk Lonneker Steumke en de voetbalclub LSV naar het dorpsplein in Lonneker. Vandaar ging de route richting het Haagse Bos en de golfbaan Het Rijk van Sybrook. In Lonneker Steumke vierden de bewoners het 25 jarig bestaan van hun wijk en wilden dit opluisteren met deelname aan Kunstenlandschap. Op kunstzinnige wijze werd aandacht besteed aan de historie van de wijk en tevens was rondom het thema van de kunstroute (stilte, ruimte en duisternis) een indrukwekkende foto- en video-opstelling gemaakt. De voetbalclub LSV wilde zich ook verbinden met de Kunstroute. Dit door middel van een statement: voetbal verbindt mensen net als kunst. En in dit geval kunst met ballen. Een prachtige foto-expositie. Ter gelegenheid van dit project is er ook nog een gratis toegankelijke optreden geweest van de cabaretier Andre Manuel.

De kunstroute is erg blij met deze initiatieven. Het toont aan hoe de route onder de bevolking leeft en door deze verbindingen wordt de kunstroute toegankelijker en laagdrempeliger.

In totaal was van ongeveer 60 kunstenaars werk te bewonderen. Daarbij voor het eerst ook een aanzienlijk contingent aan Duitse kunstenaars. Dit vloeit voor uit de samenwerking met Kloster Bentlage in Rheine.

Voor het eerst heeft de route gewerkt met een overkoepelend thema en wel “stilte, ruimte en duisternis. Alle deelnemende kunstenaars is gevraagd om in hun werk te reflecteren op dit thema. De achterliggende gedachte is dat een thema verbinding kan leggen tussen de afzonderlijke kunstwerken. De bezoeker kan zich aan de hand van de kunstwerken eveneens verdiepen wat de begrippen “stilte, ruimte en duisternis” voor hem/ haar betekenen.

Het accent van de route ligt op Land-art, maar de route biedt daarnaast een grote variatie aan kunstuitingen: geluid, film/video , grafiek, keramiek, dicht- en schilderkunst en performance.

Altijd is het uitgangspunt dat de kunst de omgeving, het museum, de schuur, de kerk, de voetbalkantine etc. of het landschap waarin het wordt getoond, uitlicht dan wel dat door de ruimte de kunst optimaal tot zijn recht komt.

Ook dit jaar is weer een kunstwerk aangekocht en wel een metershoog beeld van kunstenares Hester Pilz geplaatst in het buitengebied van Lonneker De wethouder van het stadsdeel Noord van de gemeente Enschede, de heer Jeroen Diepmaat, heeft het beeld onthuld op de vrijdag voor de opening van de route.

Het idee achter de aankopen is om op de lange termijn een kunstroute te creëren die het hele jaar door toegankelijk is. Ook volgend jaar wil de Stichting proberen een of meer beelden aan te kopen.

Voor de kinderen (en in de praktijk bleek, ook voor de volwassenen) zijn verschillende activiteiten georganiseerd. Op het dorpsplein een workshop stempel maken onder begeleiding van de kunstenaars Ellen van Putten en Erik Sok. In het buitengebied konden kinderen met materiaal gevonden in de natuur eveneens aan de slag onder leiding van de Enschedese kunstenares Hedy Hempe.

Op zondagavond eerste Pinksterdag is wederom een maaltijd in de open lucht georganiseerd. Bij het diner waren kunstenaars, sponsoren, vrijwilligers, locatiehouders en bestuursleden aanwezig. Het creëren van een gezamenlijke ontmoetingsplek voor alle betrokken is een groot succes gebleken. De Kunstroute voorziet in de ontmoeting van bezoeker met kunstenaar, van kunstenaars onderling, van de bezoeker met de al dan niet aansprekende kunst, enzovoort. Ook deze nieuwe traditie zal in welke vorm dan ook worden voortgezet.

1.2 Opzet

Op initiatief van particulieren, kunstenaars en galeries wordt sinds 2000 elk jaar een kunstroute georganiseerd rond Lonneker / Roombeek Enschede. 
De route onderscheidt zich van andere evenementen doordat:

  • De verbinding tussen landschap en kunst centraal staat. Het landschap fungeert als expositieruimte voor bijzondere objecten.
  • De route wandelend of per fiets kan worden afgelegd.
  • De getoonde kunst professioneel, hedendaags en gevarieerd is.

1.3 Bezoekers

Belangrijk voor de bezoekersaantallen zijn de weersomstandigheden en die waren dit jaar minder gunstig. Ook het gegeven dat de Kunstroute op eerste Pinksterdag samenviel met “Kunst in het Volkspark” heeft de bezoekersaantallen vergeleken met eerdere jaren gedrukt. Dit jaar werden circa 2.000 bezoekers geteld. Tweederde van het aantal in 2018 Opvallend blijft de leeftijdsopbouw van de bezoekers van de route: naast ouderen komen er zeker evenveel jongeren en gezinnen met kinderen. We zijn daar bijzonder content mee.

Ook dit jaar is catalogus weer in het Duits vertaald en is ook wederom vrij intensief reclame gemaakt voor de route in Duitsland. Dit heeft ook weer geleid tot een groot aantal gasten uit ons buurland.

De toegangsprijs voor de Kunstroute is €6,00. Voor dat geld krijgen de bezoekers een catalogus een polsbandje (toegangsbewijs) en kunnen zij deelnemen aan een verloting van een kunstcheque. Per gezelschap kunnen extra polsbandjes worden gekocht voor €4,00 per bezoeker

1.4 Doelen

Doelen van de route:

  • De route moet een bijdrage leveren aan het culturele imago van Enschede en Twente met name ook in Duitsland.
  • De route slaat een brug tussen kunstenaars en bezoekers.
  • De route verbindt landschap en kunst.
  • Geen massa- maar een kwaliteitsevenement met maximaal 4.000 bezoekers.

1.5 Getoonde kunst en kunstenaars

De deelnemende kunstenaars worden geworven en beoordeeld door de kunstselectiecommissie. Deelnemende galerieën hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid. Het merendeel van de kunstenaars wordt uitgenodigd op initiatief van de organisatie. We streven naar groter, ruimtelijk werk en Land-art. De herkomst van de kunstenaars is niet essentieel hoewel het beleid er wel op gericht is om een significant aantal kunstenaars uit de omgeving (met name Enschede) aan te trekken. Tevens worden bewust kunstenaars uit het nabije deel van Duitsland benaderd (Munsterland). De kunstenaars worden primair gescreend op de volgende criteria:

  • Kwaliteit van eerdere exposities/opdrachten
  • Inhoud documentatie of presentatiemap
  • Opleiding (kunstacademie, MO-beeldende vakken, etc.) en/of lidmaatschap van een professionele kunstenaarsvereniging

De juiste mix van jonge en ervaren kunstenaars en gespreide herkomst.

Hoewel een zeer beperkt deel van de kunst te koop zal zijn, heeft de organisatie met de kunstroute geen commercieel doel voor ogen en dit speelt bij de selectie van kunst en kunstenaars dan ook geen rol. Kunstenaars kunnen onder voorwaarden reiskosten declareren. Kunstenaars die op locatie specifieke installaties realiseren krijgen een aanvullende vergoeding binnen de beperkte financiële mogelijkheden.

Via catalogus, website, sociale media, gidsen, lezingen etc. wordt tijdens en voorafgaand aan de route inhoudelijke informatie over de kunst en kunstenaars verstrekt.

In de maanden november en december voorafgaande aan het evenement worden de kunstenaars uitgenodigd om de route – die dan in grote lijnen al is vastgesteld – fietsend te verkennen. Kunstenaars krijgen op deze wijze inspraak in de plek waar zij hun werk kunnen exposeren dan wel ter plekke kunnen vervaardigen.

Op eerste Pinksterdag wordt voor de kunstenaars een ontmoetingsavond georganiseerd. Zowel op de dag van het verkennen van de route als ook de eerste Pinksterdag wordt aan de kunstenaars eten en drinken aangeboden. Ook wordt gedurende het evenement aan kunstenaars onderdak aangeboden bij de bestuursleden en vrijwilligers. Dit alles maakt dat de route van KunstenLandschap door kunstenaars wordt geprezen om de plezierige, ontspannen en goede sfeer. Tevens zorgt het ervoor dat ze bereid zijn – veelal tegen een zeer lage vergoeding – om af te reizen naar Twente. Wel moet worden opgemerkt dat het in toenemende mate lastig is om kunstenaars langs deze weg te verleiden. Het aantal kunstroutes neemt toe en de betaling wordt een steeds belangrijker overweging om al dan niet deel te nemen.

Het is een voortdurende uitdaging om vrijwilligers voor dit toch organisatorisch complexe evenement te vinden. We hebben naast bestuurlijke taken door het jaar heen ten tijde van de route behoeft aan een groot aantal vrijwilligers. Vrijwilligers om de kunstroute op- en af te bouwen, de kaartverkoop te verzorgen, kaartcontroles uit te voeren langs de route en om een activiteit te begeleiden, zoals dit jaar de lithoafdruk. Wij proberen deze vrijwilligers, die een groot deel van hun Pinksterweekend opofferen, aan ons te binden. Dit o.a. door in het voorjaar een interessante lezing over kunst aan te bieden. Verder nodigen we ze gedurende het evenement op de zondagavond uit voor een gezamenlijke maaltijd met de kunstenaars.

Al met al nemen door deze activiteiten het tijdsbeslag voor het bestuur en de kosten toe. Gegeven de goodwill die ermee wordt bereikt willen wij deze activiteiten echter ook in de komende jaren voortzetten.

1.6 Organisatie

De coördinatie van de route wordt verzorgd door het Stichtingsbestuur. Het bestuur bestaat verder uit een aantal commissies te weten: kunstcommissie, sponsorcommissie, promotiecommissie.

De organisatie beschikt nu over een vaste groep van vijftig vrijwilligers, die voor een belangrijk deel uit de bezoekers zijn gerekruteerd.

Binnen het bestuur hebben wat verschuivingen plaatsgevonden. Na jarenlange inzet hebben een aantal bestuursleden besloten terug te treden.

Het verjongen van het bestuur en het op peil houden van de vrijwilligers is een aanhoudend aandachtspunt voor het bestuur.
In 2019 hebben we drie startpunten gehad te weten Twentse Welle, Tetem en het Dorpsplein te Lonneker. Concordia heeft gefungeerd als voorverkooppunt. Concordia was geen startpunt

1.7 Financiën 2019 verslag

Baten Lasten

Subsidie gem. Enschede

Subsidie prov. Overijssel

7.500

10.000

Drukwerk

3.490

Sponsoring

2.400

Promotie/Mailing

1020

Inkomsten uit kaartverkoop

6.170

Organisatie

4.400

Afdracht verkoop kunstenaars

120

Afdracht aan kunstenaars

16.000

Teruggave BTW 2017

530

Toevoeging aan reserves

1820

                        Totaal (€):

24.900

               Totaal (€):

24.900

Toelichting op de financiën: 



Zowel aan de baten- als de lastenkant zijn er afwijkingen ten opzichte van de vorig jaar ingediende begroting. De baten werden verhoogd door een verhoogde subsidie van de provincie Overijssel en de Gemeente en hogere sponsorbijdragen

Aan de lastenkant is met name minder uitgegeven aan promotiekosten. En is minder dan begroot geld besteed aan kunstenaars. Dit heeft ertoe geleid dat waar oorspronkelijk de gedachte was om vanuit de reserves aan te vullen er een licht overschot is ontstaan dat aan de reserves kan worden toegevoegd.

Hierbij is aan te tekenen dat de Stichting niet de doelstelling heeft om de reserves te laten groeien. De stichting heeft een zekere buffer nodig vanwege de continuïteit. Indien begrote inkomsten zich niet materialiseren moet teruggevallen kunnen worden op de reserves. Niet alleen om de kunstroute in het betreffende jaar te kunnen laten doorgaan maar ook in het jaar daarop.

2. Vooruitblik 2020

2.1 Organisatie route 2020 – 30,31 mei en 1 juni (Pinksteren)

De route van Kunstenlandschap heeft als vast element een startpunt in het architectonisch interessante stedelijke gebied van Roombeek. De route loopt door het dorpse Lonneker (eveneens startpunt) en daarnaast elk jaar wisselend door het fraaie Twentse coulisselandschap.

De organisatie streeft er ook dit jaar naar om een kunstobject blijvend te verwerven en in het landschap op te nemen. Om dit te realiseren heeft zij daarvoor in de begroting ruimte gecreëerd. Het achterliggende idee is om naast de tijdelijke route met Pinksteren zo in de loop der tijd een landschapsroute te creëren die gedurende het gehele jaar te bezichtigen is. Los van deze begroting zal aan de gemeente een aparte subsidie worden gevraagd in de orde van €1.500,-. De overige fondswerving voor dit kunstwerk, waarvan de aanschafwaarde op €8.000,- wordt geschat, zal worden zal worden gezocht binnen de begroting van de Stichting en bij sponsoren.

2.2 Begroting 2020

Baten Lasten

Subsidie gem. Enschede

Subsidie prov. Overijssel

6.000

6.000

Drukwerk

4000

Sponsoring

2.000

Promotie/Mailing

2.000

Extra sponsoring/subsidie t.b.v. permanent kunstwerk

1.000

Aanschaf permanent kunstwerk(en)

8.000

Inkomsten uit kaartverkoop

6.000

Organisatie

4.500

Afdracht verkoop kunstenaars

250

Afdracht aan kunstenaars

14.000

Teruggave BTW 2018

1800

Aanvullen uit reserve

9450

                         Totaal (€): 30.000

              Totaal (€):

30.000

2.3 Toelichting op de begroting 2020

In de begroting voor 2020 is het bedrag dat wordt uitgekeerd aan kunstenaars wederom aanzienlijk verhoogd. Willen we de kwaliteit van de kunst kunnen blijven garanderen dan zullen we hogere vergoedingen aan de kunstenaars moeten uitkeren.
De Kunstenlandschapsroute staat nationaal hoog aangeschreven en een van onze belangrijkste doelstellingen is deze top klassering te behouden en te verbeteren.

Tevens is de Stichting voornemens in haar jubileum jaar twee vaste kunstwerken aan te schaffen. Een van de kunstobjecten zal worden verworven door middel van een prijsvraag waarin 4 kunstenaars worden uitgenodigd om een object te realiseren passend in de thematiek van dit jaar “landschap in herinnering”. Daarnaast zal ook een ander kunstwerk worden verworven.

De Stichting heeft sinds verleden jaar een nauwe samenwerking met Kloster Bentlage in Rheine. Dit jaar zullen vanuit het Munsterland weer 6 Duitse kunstenaars deelnemen aan de route. Daarnaast zullen twee Nederlands kunstenaars en twee Duitse kunstenaars die deelnemen aan de route 2020 na afloop van de route een “artist in residence” programma aangeboden krijgen in Kloster Bentlage. Zij zullen daar gedurende twee weken kunstwerken maken geïnspireerd op het thema “landschap in herinnering”, die twee weken na afloop van de route ter plekke zullen worden geëxposeerd. Het idee achter de samenwerking is om ook in Bentlage op termijn een KunstenLandschap route te organiseren in het vervolg op de Lonneker route met Pinksteren. Dit met als onderliggende doelstelling om de culturele netwerken tussen Enschede en Munsterland te versterken.

Dit vraagt om een robuuste financiering op termijn. Zowel in de sfeer van subsidie, inkomsten uit toegangsbewijzen als sponsoring.

Voor wat sponsoring hebben we de inzet dat het gegeven dat het om een jubileumjaar gaat en we meerdere permanente kunstwerken willen aan schaffen we een aanzienlijk bedrag aan sponsoring kunnen ophalen

Aan de batenkant hebben we een subsidie van de provincie Overijssel opgenomen waarvan we hopen en vertrouwen dat deze wordt toegekend. De subsidie van de gemeente Enschede hebben we in de begroting opgenomen voor €6.000,-. De opbrengsten uit kaartverkoop hebben we conservatief ingeschat. Deze is namelijk zeer afhankelijk van de weersomstandigheden. Hetgeen afgelopen jaar ook is gebleken

Tevens voegen we een aanzienlijk bedrag uit onze reserves toe. Niet alleen omdat het ons jubileumjaar betreft maar ook omdat we van mening zijn dat ons werkkapitaal zo maximaal als mogelijk moet worden ingezet.